Het debuut van Annelies Verbeke, Slaap, werd zeer lovend ontvangen. Elsbeth Etty sprak in het NRC over het beste debuut sinds Arnon Grunbergs Blauwe Maandagen. Verbekes tweede roman Reus is een stuk minder positief ontvangen, maar is dit wel terecht?
Reus en Slaap zijn totaal verschillende boeken. Waar Slaap vooral een boek is met sfeertekening en waarbij de taal de sfeer versterkt is Reus vooral een plot-gedreven roman geworden. Het gaat om de ontwikkeling van de twee zussen Hannah en Kim en de zoektocht naar hun verdwenen moeder.
Hannah en Kim zijn twee zussen van rond de 30 jaar die alles hebben wat hun hartje begeert. Beide hebben een goede baan en ze zijn redelijk gelukkig in hun relaties met ieder hun eigen Wim. Hannah interviewt gekke mensen voor haar rubriek ‘Hannah’s freakshow’, die zelfs op televisie komt. Alles lijkt goed te gaan totdat Hannah zich teveel met een van haar gasten identificeert en door haar met een kruisboog wordt neergeschoten. Hannah krijgt regelmatig bezoek van een reus die zich manifesteert in de gedaante van een witte muis, een plastic mes, een reus of een kangoeroe. Zus Kim is zwanger van haar minnaar en heeft suicidale en depressieve neigingen.
Kortom: we zitten in het verhaal met gekke mensen en nog gekkere gebeurtenissen. Deze waanzin en krankzinnigheid is de grootste overeenkomst met Slaap: je hebt als lezer constant het idee dat je rondloopt in een gedroomde werkelijkheid met gemankeerde, misvormde mensen. Rob Schouten gebruikte in Trouw de term ?Jeroen Bosch in het zwembad? die deze surrealistische beschrijvingen daarmee zeer goed typeert. We lezen over misvormde borsten, een zesvingerige hand, een zwemmer met een enorm gezwel en de al eerder genoemde gedaantes van Reus. Deze beschrijvingen zijn in mijn ogen de kracht van het boek: zijn ze waan of werkelijkheid? Bovendien zijn deze observaties uitermate grappig.
Het boek neemt een totaal andere wending in het tweede gedeelte van het boek waarin de zussen vluchten naar Australië om hun moeder te bezoeken. Het verteltempo neemt af, de gebeurtenissen gaan trager en krijgen een soort lome lamlendigheid over zich heen. In mijn ogen het minste deel van het boek.
Al met al is Reus een gedurfde tweede roman, die verschilt van Slaap, maar die zeker niet minder interessant is. Voorwaarde is wel dat je mee moet kunnen gaan in de diversiteit en de gekte van het boek. Gebeurt er wel echt wat je leest of speelt alles zich af in het hoofd van Hannah? Lukt dit je als lezer niet, dan zul je aan Reus een stuk minder plezier beleven als aan Slaap. En misschien daarom ook wel de negatieve(re) recensies. Onterecht!